สคบ. จ่อคุมโฆษณาคุมอินฟลูฯ ทำคอนเทนต์คุณภาพต่ำ หวั่นเด็กเลียนแบบ สังคมสับสน

น.ส.จิราพร สินธุไพร รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่าที่ประชุมคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (คคบ.) ได้เตรียมออกประกาศเพื่อกำหนดแนวทางการใช้ข้อความโฆษณาที่อาจก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของสินค้า กรณีมีกลุ่มคนที่มีอิทธิพลทางโซเซียลมีเดีย อินฟลูเอ็นเซอร์ ทำการโฆษณาขายสินค้าเครื่องอุปโภค ควบคู่กับการทำคอนเทนต์ เพื่อดึงดูดและสร้างความบันเทิงให้กับผู้บริโภค ในการเข้ามารับชมและเลือกซื้อสินค้า โดยนำสินค้าดังกล่าววางไว้บริเวณใกล้เคียง ทำให้เกิดความสับสนหลงผิดเข้าใจผิดในสาระสำคัญของสินค้าที่มีการนำเสนอขายให้กับผู้บริโภค โดยให้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนและชัดเจนเพียงพอแก่ผู้บริโภค

รายงานข่าวจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ระบุว่า ตามที่ปรากฏคลิปกลุ่มอินฟลูเอ็นเซอร์สาธิตการทำขนมหรือเบเกอรี่เลียนแบบรูปแบบต่าง ๆ และแสดงการรับประทานได้จริง แม้จะมีเจตนาที่ดีในการแสดงศิลปะขนมแนวเหมือนของจริง โดยมีลักษณะเป็นการลอกเลียนแบบของใช้ในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะการดีไซน์ขนมให้เหมือนของใช้ภายในบ้าน เช่น เนื้อหมู ไก่สด สบู่ ยาสระผม ขวดน้ำยาทำความสะอาด หรือภาชนะต่าง ๆ ซึ่งในบางสถานการณ์ อาจกลายเป็นอันตรายต่อกลุ่มเปราะบาง อาทิ กลุ่มที่มีความบกพร่องในการรับรู้ การรู้คิด ไม่สามารถแยกแยะความจริงได้ หรือสับสนระหว่างสิ่งที่ดูเหมือนกับสิ่งที่เป็นจริง หรือกลุ่มภาวะด้านจิตเวช เช่น หลงผิด ประสาทหลอน กลุ่มเด็กเล็ก เป็นต้น ซึ่งอาจทำให้เด็ก เยาวชน เข้าใจผิดว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าว สามารถรับประทานได้จริงซึ่งอาจก่อให้เกิดอันตรายต่อร่างกายได้

“มีเหตุการณ์เด็กหยิบขวดยาสระผมมาดื่ม โดยหลงผิดคิดว่าเป็นขนมที่สามารถรับประทานได้ ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าเด็กได้รับภาพจำจากการเผยแพร่คลิปวิดีโอดังกล่าวของกลุ่มคนที่มีอิทธิพลทางโซเซียลมีเดีย แม้ตั้งใจจัดทำขึ้นเพื่อความบันเทิงหรือส่งเสริมการขาย แต่ได้มีการสื่อสารเสมือนจริงว่าสามารถรับประทานได้ อาจส่งผลทำให้เกิดความเข้าใจผิดโดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบางที่ยังขาดวุฒิภาวะลอกเลียนแบบพฤติกรรม และนำสินค้าอุปโภคบริโภคจริงมารับประทาน ส่งผลทำให้เกิดอันตรายต่อชีวิตและสุขภาพ”

ทั้งนี้ขอให้ผู้ปกครองและผู้ดูแลกลุ่มภาวะเสี่ยงต่าง ๆ โปรดเอาใจใส่ดูแลต่อเด็ก เยาวชน และกลุ่มเปราะบางอย่างใกล้ชิด ในการเข้าถึงสื่อออนไลน์ ควรชี้แนะในการแยกแยะความแตกต่างระหว่างของเลียนแบบกับของจริง ตลอดจนชี้ให้เห็นถึงอันตรายที่อาจเกิดขึ้น จากการทำเลียนแบบโดยไม่ได้ไตร่ตรองให้ถี่ถ้วน พร้อมให้ความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการบริโภคอย่างปลอดภัย เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางความคิดและความเข้าใจที่ถูกต้องแก่เด็กและเยาวชน และขอความร่วมมือผู้ผลิตเนื้อหารวมถึงผู้โฆษณาหลีกเลี่ยงการนำเสนอเนื้อหาในลักษณะที่อาจชักจูงให้เกิดความเข้าใจผิดเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้บริโภค

รายงานข่าวจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) กล่าวต่อไปว่า กรณีการเผยแพร่คลิปวิดีโอลักษณะดังกล่าวอาจเข้าข่ายการโฆษณาที่อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญเกี่ยวกับลักษณะหรือวิธีใช้สินค้า ตามมาตรา 22 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522 และมาตรา 23 การโฆษณาที่ก่อให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพของผู้บริโภค อินฟลูเอ็นเซอร์ฝในโลกออนไลน์ควรใช้ความระมัดระวังในการนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะสินค้าที่อาจส่งผลต่อสุขภาพ เพื่อไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ ซึ่งอาจนำไปสู่พฤติกรรมเลียนแบบที่เป็นอันตราย ขณะที่แบรนด์สินค้าหรือบริษัทผู้ผลิตก็ต้องมีความรับผิดชอบร่วมกัน โดยเฉพาะสินค้าที่ไม่ใช่อาหารและมีข้อควรระวังในการใช้ เช่น น้ำยาปรับผ้านุ่ม สบู่ล้างหน้า หรือผลิตภัณฑ์อื่นที่กินไม่ได้ ต้องมีการตรวจสอบเนื้อหา สคริปต์ หรือแนวทางการสื่อสารของอินฟลู ก่อนเผยแพร่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคในวงกว้าง